Bejegening in Kleur: Instrument tbv reflectie in de jeugdzorg Limburg

Opdrachtgever: Provincie Limburg, afdeling Welzijn en Jeugdzorg (2010)

Vraagstelling

“Kan er een instrument worden bedacht / ontwikkeld waarmee de hulpvrager een waardering kan toekennen aan de wijze van bejegening in een individueel traject jeugdzorg? Het instrument dient de intermenselijke interactie te verbeteren, dan wel aan de verbetering hiervan bij te dragen. “

Aanpak
Samen met beeldend kunstenaar Frans-Jozef van Nispen tot Pannerden ontwikkelde ik een concept om met behulp van het Creatief Laboratorium tot een meetinstrument te komen.  Het Creatief Laboratorium bestond uit een aantal sessies waar hulpvragers, hulpverleners, beleidsmakers met inzet van bewegen, klank en kleur tot verrassende ontmoetingen, inzichten en ervaringen kwamen.

“Wat is uitgewisseld in het Crea Lab is de kern waar het in de bejegening in de jeugdzorg in Limburg om gaat”, aldus Poppo Vos, stichting Jeugdhulpvragers Limburg. “Het instrument dat wordt ontwikkeld heeft als doel kwaliteit te bevorderen en is niet bedoeld om op te leuken. Het instrument kan een centrale kern van de jeugdzorg worden, ook al begint het bescheiden en klein.”

De uitkomsten van deze laboratoria vormden de basis voor het verlenen van de opdracht aan de Limburgse kunstenaar Karin Peulen om “een tastbaar, reproduceerbaar instrument te ontwerpen dat ertoe dient de dialoog tussen hulpverlener en hulpvrager te verbeteren.”

Uitkomsten Creatief Laboratorium Limburg

Resultaat
Karin Peulen ontwikkelde een prototype: “Een jasje voor mijn dossier”. Dit bevat een pakket dat wordt gebruikt voor het contact tussen hulpverlener en hulpvrager in de jeugdzorg. Met behulp van kleuren kunnen zij in een aantal sessies ervaren hoe je door middel van kleur op een andere manier met elkaar kunt omgaan. Het resultaat  bestaat uit een JASJE dat om de rapporten van de tussenliggende periode heen gevouwen wordt. Het anonieme dossier wordt persoonlijk, voorzien van een gekleurd jasje.

De praktijk
“Een jasje voor mijn dossier”  is in 2011/2012 bij wijze van pilot binnen Xonar 25 x gespeeld door hulpverleners met hun cliënten tussen 8 en 16 jaar, jongens en meisjes en ook hun ouders. Het blijkt een goede manier om in de praktijk te ervaren hoe je door middel van kleur op een andere manier in gesprek kunt raken. Een succesfactor bleek ook dat het een reflecterend appel op de hulpverlener deed, omdat deze in het gesprek niet wist wat er ging komen. Dit bevorderde het contact. Zo werd “jasje voor mijn dossier” van een bejegenings-instrument tot een reflectie-instrument.
In het voorjaar van 2012 heeft een evaluatie plaatsgevonden. Er werd vooral veel waarde gehecht aan verduurzaming van het project, zowel binnen Xonar met het Jasje als daarbuiten, doordat Xonar het stokje doorgeeft aan andere instellingen waar het thema bejegening ook speelt, dat is omgedoopt tot reflectie.Bedoeling van deze opdracht is van begin af aan geweest om deze niet als resultaat maar als een begin te zien: een aanzet voor een langer onderzoek, met ieder jaar een nieuwe kunstenaar, musicus, regisseur etc.

 Ik was verantwoordelijk voor het gehele traject, van conceptontwikkeling tot uitvoering, binnen een termijn van zes maanden.

Fleur creëerde rond het project een tijdelijk team van betrokkenen uit de jeugdzorg, provincie en kunstsector waardoor er een gedachtestroom op gang kwam die zeer productief was.” (Karin Peulen)